سیستم نام دامنه (DNS) مانند دفترچه تلفن اینترنت است. زمانی که شما DNS یک دامنه را تغییر میدهید، در واقع به همهی سرویسهای اینترنتی اطلاع میدهید که از این پس، نام دامنه باید به آدرس IP جدید اشاره کند.
اما بر خلاف تصور، این تغییر بهصورت لحظهای به همهی سرورها منتقل نمیشود؛ زیرا هر سرور در سراسر اینترنت برای مدتی مشخص (TTL) اطلاعات قبلی را نگه میدارد تا از بار اضافی شبکه جلوگیری شود.
تغییرات DNS چه مدت زمان میبرد؟
اگر DNS دامنهتان را تغییر دادهاید و منتظرید تا سایتتان در دسترس قرار گیرد، در بیشتر موارد باید بین ۴ تا ۲۴ ساعت صبر نمایید، چون این فرآیند به نام DNS Propagation بهصورت تدریجی در سراسر اینترنت انجام میشود.برای دامنههای ir. معمولاً بروزرسانی در چهار بازه زمانی مشخص روزانه (ساعت های ۱۰، ۱۴، ۱۸ و ۲۲) انجام میشود.
اما برای دامنههای بینالمللی (مانند com، .net. و …) انتشار DNS بهصورت پیوسته و تدریجی در شبکه جهانی انجام میگیرد. در ادامه، جزئیات فنی و علت این تفاوت را با هم مرور میکنیم.
تفاوت اعمال تغییر DNS در دامنههای ir و بینالمللی
۱. دامنههای ir (ملی ایران)
دامنه ها با پسوند ir. توسط مرکز ثبت دامنه ایران (ایرنیک) مدیریت میشوند و فرآیند انتشار DNS در آن ها دورهای و زمانبندی
شده است.
ایرنیک حدودا چهار مرتبه در روز، تنظیمات جدید DNS را در سامانه خود منتشر میکند :
- ساعت 10 صبح
- ساعت 14 (2 بعداز ظهر)
- ساعت 18 (6 عصر)
- ساعت 22 (10 شب)
بنابراین اگر تنظیم DNS را درست قبل از یکی از این زمانها ثبت کنید، نتیجه ظرف چند ساعت اعمال خواهد شد؛ اما اگر پس از انتشار قبلی اقدام کرده باشید، ممکن است تا اجرای بعدی (حدود ۴ تا ۶ ساعت بعد) منتظر بمانید.
۲. دامنههای بینالمللی (com، .net. و …)
در دامنههای بینالمللی، فرآیند انتشار DNS متمرکز یا زمان بندی شده نیست، بلکه به صورت تدریجی (propagation) در کل شبکه جهانی و از طریق سرورهای نام متعدد انجام میشود.
معمولاً اعمال تغییرات بین چند دقیقه تا ۲۴ ساعت زمان میبرد، و در برخی موارد نادر ممکن است تا ۴۸ ساعت نیز طول بکشد، بهویژه زمانی که TTL قبلی بالا بوده باشد.
چرا تغییر DNS در برخی مکانها سریعتر یا کندتر اعمال میگردد؟
دلیل این موضوع به کشینگ دیاناس (DNS Cache) برمیگردد. هر سرویس دهنده اینترنت (ISP) و مرورگر برای افزایش سرعت، نتیجه جستجوی قبلی DNS را در حافظه موقت خود ذخیره میکند. به همین علت ممکن است :
- در ایران سایت شما با دامنه جدید باز شود ولی با VPN خیر.
- یا در یک دستگاه سریعا تغییرات قابل مشاهده باشد ولی در دستگاه دیگر چنین نباشد.
چه عواملی بر سرعت اعمال تغییرات DNS اثر دارد؟
۱. مقدار TTL رکوردها (Time To Live) :
هرچه TTL کمتر باشد، سرورها زودتر اطلاعات جدید را درخواست میکنند. TTL بالا باعث تأخیر در اعمال تغییر میشود.
۲. نوع رجیسترار و زیرساخت دامنه :
دامنههای ملی (مثلاً ir) توسط یک مرجع مرکزی واحد بهروزرسانی میشوند، درحالیکه دامنههای بینالمللی در شبکهای از سرورهای جهانی منتشر میگردند.
۳. کش مرورگر یا سیستم کاربر
ممکن است کاربر هنوز DNS قبلی را ذخیره داشته باشد و تغییر را نبیند.
۴. موقعیت جغرافیایی (GeoDNS) :
بازخوانی DNS برای ناحیههای مختلف جغرافیایی سرعت متفاوتی دارد.
مراحل بررسی وضعیت انتشار DNS
اگر میخواهید بدانید آیا تغییرات DNS شما در سراسر شبکه منتشر شده یا نه :
- وارد یکی از ابزارهای بررسی مانند whatsmydns.net شوید.
- نام دامنه خود را همراه رکورد مورد نظر (مثلاً A یا CNAME) جستجو کنید.
- نقشه جهانی وضعیت انتشار را مشاهده خواهید نمود.
اگر بیشتر نقاط سبز باشند، تغییرات برای شما اعمال گردیده است.
نکات مهم پیش از تغییر DNS
- قبل از تغییر، مطمئن شوید TTL رکوردها پایین (مثلاً ۳۰۰ ثانیه) تنظیم شده است.
- در دامنههای ir، تنظیمات را چند ساعت پیش از بازههای بروزرسانی انجام دهید.
- پس از انتشار، کش مرورگر و DNS سیستم را پاک کنید تا تغییر را زودتر ببینید.
سوالات متداول
آیا امکان دارد تغییر DNS بیشتر از ۲۴ ساعت طول بکشد؟
- بله، در موارد خاص این موضوع ممکن است رخ دهد؛ بهخصوص اگر TTL قبلی رکوردها بالا بوده باشد یا برخی سرویس دهنده های اینترنت هنوز کش قدیمی را نگه داشته باشند. با این حال، در بیش از ۹۰٪ موارد، تغییر DNS حداکثر تا ۲۴ ساعت بهطور کامل اعمال میشود.
اگر بعد از ۲۴ ساعت تغییر DNS اعمال نشد، چه کار کنیم؟
- در قدم اول، تنظیمات DNS دامنه را دوباره بررسی کنید و مطمئن شوید Name Server ها یا رکوردها به درستی وارد شدهاند. سپس کش DNS مرورگر و سیستم خود را پاک کنید. اگر دامنه ir دارید، بررسی کنید تغییرات بعد از یکی از بازههای بروزرسانی ایرنیک ثبت شده باشد. در نهایت، وضعیت انتشار را با ابزار های بررسی DNS کنترل کنید.
چرا سایت من در حالت عادی باز میشود اما با VPN در دسترس نیست؟
- این مشکل معمولاً به تفاوت کش DNS در مناطق جغرافیایی مختلف مربوط است. برخی سرور های خارج از کشور
ممکن است هنوز اطلاعات DNS قبلی را ذخیره داشته باشند. این وضعیت طبیعی است و با تکمیل DNS Propagation بهمرور برطرف میشود.
آیا میتوان مدت اعمال تغییر DNS را کوتاهتر کرد؟
- بهطور کامل خیر، اما میتوان آن را مدیریت پذیرتر کرد. تنظیم TTL پایین قبل از تغییر DNS، استفاده از DNS Provider های معتبر و انجام تغییرات در زمان مناسب (بهویژه برای دامنههای ir) باعث میشود انتشار DNS سریعتر و بدون اختلال انجام شود.
چطور مطمئن شویم تغییر DNS برای تمام کاربران اعمال شده است؟
- بهترین روش استفاده از ابزار های بررسی انتشار DNS است. اگر در اکثر نقاط جهان رکورد جدید نمایش داده شود، یعنی تغییر DNS تقریباً بهطور کامل اعمال شده است.
در نهایت
در دامنههای بینالمللی، انتشار بهصورت تدریجی و جهانی انجام میگردد، در حالی که در دامنههای ir این بروزرسانی در چند زمان خاص و به صورت روزانه توسط ایرنیک انجام میشود.
اگر تنظیمات شما صحیح باشد، در نهایت طی ۲۴ ساعت یا کمتر تغییر DNS بهطور کامل برای همه کاربران اعمال خواهد شد.
