هدف ما در این مقاله، کالبدشکافی یکی از خطرناکترین تهدیدات دنیای وب یعنی دامین هایجکینگ یا همان سرقت دامنه است. دربیانی ساده، هایجکینگ زمانی رخ میدهد که یک فرد مهاجم بدون اجازه شما، کنترل کامل دامنه را در سطح رجیسترار (ثبتکننده) به دست میگیرد و آن را به حساب خود منتقل مینماید.
در این مقاله یاد میگیریم که این اتفاق چطور رخ میدهد، چه پیامدهایی برای کسبوکار شما دارد و حیاتیترین لایههای امنیتی برای محافظت از دارایی دیجیتال شما چیست.
دامین هایجکینگ چیست و چرا باید آن را جدی بگیریم؟
دامین هایجکینگ (Domain Hijacking) که در اصطلاح فارسی به آن سرقت یا ربودن دامنه نیز گفته میشود، نوعی حمله سایبری است که در آن فرد مهاجم با استفاده از روشهای مختلف، دسترسی و مدیریت مالک اصلی دامنه را سلب کرده و اطلاعات ثبتنامی را در پایگاه دادههای DNS تغییر میدهد.
برخلاف حملات معمول که ممکن است فقط بخشی از سایت را درگیر کند، در هایجکینگ شما عملاً مالکیت قانونی خود را بر نام دامنه از دست میدهید.
این موضوع بهشدت بحرانی چرا که میدانیم دامنه، هویت اصلی یک برند در فضای آنلاین را شکل میدهد. وقتی دامنهای ربوده میشود، تمام ترافیک ورودی، اعتبار سئو و حتی مکاتبات ایمیلی تحت کنترل سارق قرار میگیرد.
در وبسایت Hostd، تأکید ما براین است که امنیت دامنه به اندازهی سرور یا کدنویسی سایت جدی گرفته شود؛ چرا که بازگرداندن یک دامنه سرقت شده، فرآیندی بسیار پیچیده، زمانبر و گاهی در عمل غیرممکن است.
روشهای رایج مهاجمان برای سرقت دامنه
برای اینکه بتوانیم سدی محکم در برابر این حملات بسازیم، ابتدا باید بدانیم سارقان از چه حفرههایی نفوذ میکنند. دامین هایجکینگ معمولاً از طریق نقص در امنیت فنی رخ نمیدهد، بلکه اغلب نتیجه خطاهای انسانی یا ضعف در پروتکلهای احراز هویت میباشد.
۱. فیشینگ و مهندسی اجتماعی
یکی از متداولترین روشها، ارسال ایمیلهای جعلی است که شباهت زیادی به ایمیلهای رسمی رجیسترار (مانند Nic.ir یا نمایندگان فروش هاست و دامنه) دارند. در این ایمیلها از شما خواسته میشود برای تمدید دامنه یا تایید اطلاعات، وارد یک لینک جعلی شوید.
به محض وارد کردن نام کاربری و رمز عبور در آن صفحه، مهاجم به پنل مدیریت دامنه شما دسترسی پیدا کرده و بلافاصله اقدام به تغییر ایمیل مالک و انتقال دامنه میکند.
۲. نفوذ به ایمیل اصلی مالک دامنه
ایمیل شما، کلید اصلی تمام داراییهای دیجیتالتان است. اگر هکر بتواند به ایمیل شما نفوذ نماید، میتواند درخواست بازیابی رمز عبور پنل دامنه را ارسال کرده و به راحتی کنترل همهچیز را به دست گیرد. در این حالت، مهاجم حتی نیازی به دانش فنی پیچیده ندارد و صرفاً با دسترسی به صندوق ورودی (Inbox) شما، فرآیند هایجکینگ را کامل میکند.
۳. سرقت کد انتقال یا EPP Code
در مقالات قبل، به طور کامل برای شما ذکر کردیم که کد EPP مانند کلید خروج دامنه از یک کارگزار به کارگزار دیگر است. مهاجمان گاهی با سوءاستفاده از ضعفهای امنیتی در سیستمهای پشتیبانی یا با دسترسی غیرمجاز به پنل، این کد را به دست آورده و دامنه را به یک رجیسترار ناشناخته در خارج از کشور منتقل مینمایند تا پیگیری قضایی آن دشوار شود.
پیامدهای جبران ناپذیر دامین هایجکینگ برای کسبوکارها
وقتی کنترل دامنه از دست شما خارج شود، آسیبها فراتر از یک قطعی ساده سایت خواهدبود. اولین و سریعترین پیامد، نابودی اعتبار برند نزد مشتریان است. اگر سایت شما به یک صفحه مخرب یا تبلیغاتی تغییر مسیر دهد، اعتماد کاربران در لحظه از بین میرود.
از منظر سئو، هایجکینگ یک فاجعه بهشمار میرود. گوگل به سرعت متوجه تغییرات محتوایی و ساختاری میشود و اگر سایت شما برای مدتی در اختیار سارقان باشد و محتوای غیراخلاقی یا اسپم در آن قرار گیرد، تمام رتبههایی که طی سالها به دست آوردهاید در عرض چند روز سقوط خواهد کرد.
همچنین، از آنجایی که تمام ایمیلهای رسمی سازمان بر روی دامنه تنظیم شده است، سارقان میتوانند به مکاتبات حساس با مشتریان و تامینکنندگان دسترسی پیدا کرده و حتی از هویت شما برای کلاهبرداریهای مالی استفاده کنند.
راهکارهای عملی برای جلوگیری از سرقت دامنه
امنیت مطلق وجود ندارد، اما با رعایت چند اصل کلیدی که در ادامه به آنها میپردازیم، میتوانید احتمال وقوع دامین هایجکینگ را به نزدیک صفر برسانید.
فعالسازی قفل دامنه (Domain Lock)
اولین و سادهترین قدم، اطمینان از فعال بودن وضعیت قفل انتقال دامنه است. شما میتوانید با مراجعه به پنل مدیریت دامنه از وضعیت این مورد اطلاع یابید و با بهکار گیری آن اجازه هرگونه انتقال، بدون اجازه مستقیمتان را از سایر افراد سلب نمایید.
استفاده از احراز هویت دو مرحلهای (2FA)
حتماً برای پنل کاربری خود در شرکت سرویس دهنده و همچنین برای ایمیل اصلیتان، قابلیت تایید دو مرحلهای (از طریق پیامک یا اپلیکیشنهای Authenticator) را فعال کنید. این کار باعث میشود حتی در صورت لو رفتن رمز عبور، هکر نتواند وارد پنل شما شود.
مخفیسازی اطلاعات Whois
استفاده از سرویس Whois Privacy باعث میگردد اطلاعات تماس و ایمیل شما در بانکهای اطلاعاتی عمومی نمایش داده نشود. این موضوع دست هکرها و سارقان را برای پیدا کردن هدف و اجرای حملات فیشینگ میبندد.
نظارت بر ایمیلهای دریافتی از رجیسترار
همیشه آدرس فرستنده ایمیلهای مربوط به دامنه را با دقت کامل بررسی نمایید. هیچگاه کد EPP یا رمز عبور خود را از طریق ایمیل برای کسی ارسال نکنید و برای ورود به پنل، همیشه آدرس سایت را به صورت دستی در مرورگر قرار دهید.
در صورت وقوع هایجکینگ چه باید کرد؟
اگر متوجه شدید که دسترسی شما به دامنه قطع شده یا اطلاعات مالکیت بدون اطلاع شما تغییر کرده است، سریعا دست به کار شوید و این مراحل را دنبال کنید :
ارتباط فوری با پشتیبانی رجیسترار
مهمترین گام، تماس فوری با شرکت ثبتکننده دامنه است، یعنی همان جایی که دامنه را از آن خریداری نمودهاید. فورا وقوع سرقت یا تغییر غیرمجاز مالکیت دامنه را به صورت رسمی اعلام کنید. درخواست مسدودسازی دامنه را بدهید و بخواهید دامنه تا اطلاع ثانوی از هرگونه انتقال، تغییر DNS یا ویرایش اطلاعات مالک جلوگیری شود.
نکته مهم : هرچه زودتر این تماس انجام شود، شانس بازگشت دامنه به وضعیت قبل به مراتب بیشتر است.
بررسی لاگها و مستندسازی تغییرات
پس از مسدودسازی اولیه، باید مسیر نفوذ و نحوه سرقت دامنه مشخص شود. این کار هم برای بازگردانی دامنه و هم برای جلوگیری از تکرار حادثه ضروری است. در این مرحله از پشتیبانی بخواهید لاگ تغییرات دامنه (Domain Change Logs) را بررسی کند تا مشخص شود :
- چه زمانی اطلاعات دامنه تغییر کرده.
- از چه IP یا موقعیت جغرافیایی این عملیات صورت گرفته.
- و چه آیتمهایی مورد هدف واقع شده اند (ایمیل مالک، Nameserver، EPP Code و …)
همزمان، خودتان نیز باید :
- امنیت ایمیل متصل به دامنه را بررسی کنید.
- رمز عبور ایمیل و پنل دامنه را تغییر دهید.
- اگر 2FA نداشتهاید، فوراً آن را راهاندازی نمایید.
این مستندات بعدا در مکاتبات حقوقی یا فرآیندهای رسمی (ICANN / ایرنیک) نقش حیاتی دارند.
پیگیری حقوقی و رسمی از مراجع مربوطه
اگر دامنه با وجود اقدامات بالا بازنشود، باید مسیر حقوقی و رسمی را دنبال کنید. این مسیر بسته به نوع دامنه متفاوت است.
برای دامنههای ir :
باید از طریق مرکز ثبت دامنه کشوری (IrNIC) اقدام کنید. ارسال تیکت رسمی همراه با :
- مدارک هویتی مالک
- مستندات تغییرات غیرمجاز
- مکاتبات انجامشده با رجیسترار
در صورت لزوم، موضوع میتواند از طریق مراجع قضایی داخل کشور نیز پیگیری شود، بهویژه اگر خسارت مالی یا سوءاستفاده از برند رخ داده باشد.
برای دامنههای بینالمللی :
- پیگیری از طریق قوانین ICANN
- استفاده از فرآیندهای حل اختلاف مانند Registrar Transfer Dispute
این مسیر معمولاً زمانبر است، اما در صورت داشتن مستندات کامل، امکان بازگردانی دامنه وجود دارد.
پایش مستمر وضعیت دامنه
برای پیشگیری بلندمدت :
- به ایمیلهای هشدار رجیسترار توجه ویژه داشته باشید.
- هرگونه ایمیل مربوط به تغییر مالکیت، درخواست EPP Code و تغییر DNS را بلافاصله بررسی نمایید.
- در صورت مشاهده رفتار مشکوک، قبل از وقوع فاجعه اقدام کنید.
در نهایت
دامین هایجکینگ یک تهدید خاموش است که میتواند سالها تلاش شما برای ساخت یک وبسایت را در چند دقیقه به مرز نابودی رساند. با درک روشهای نفوذ سارقان و استفاده از ابزارهای امنیتی ساده اما حیاتی مانند قفل دامنه و احراز هویت دو مرحلهای، میتوانید با خیالی آسوده بر روی رشد کسبوکارتان تمرکز نمایید.
فراموش نکنید که هزینه پیشگیری در امنیت دامنه، همیشه بسیار کمتر از هزینههای مادی و معنوی جبران خسارت پس از سرقت است.
