هر دامنهای که امروز در اینترنت میبینید، فقط یک نام ساده نیست؛ بلکه مسیری مشخص و مرحلهبهمرحله را طی میکند که به آن چرخه حیات دامنه گفته میشود.
شناخت این چرخه برای افرادی که قصد خرید دامنه، تمدید آن یا حتی شکار دامنههای آزادشده را دارند، اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله بهصورت کامل و کاربردی بررسی میکنیم که دامنه از زمان ثبت تا انقضا و حذف نهایی چه مراحلی را پشت سر میگذارد و هر وضعیت دقیقاً به چه معناست.
چرخه حیات دامنه چیست؟
چرخه حیات دامنه (Domain Life Cycle) مجموعه ای از وضعیتها و مراحل زمانی است که یک دامنه پس از ثبت طی میکند. این مراحل توسط رجیستری دامنه تعریف میشوند و همه رجیسترارها موظفاند از آنها پیروی کنند.
درک درست این چرخه کمک میکند بدانید چه زمانی دامنه فعال است، چه زمانی در خطر از دست رفتن قرار دارد و چه زمانی دوباره آزاد میگردد.بهطور کلی، چرخه حیات دامنه از ثبت اولیه شروع میشود و در صورت عدم تمدید، به حذف نهایی و آزاد شدن دامنه میرسد.
مرحله ثبت دامنه (Domain Registration)
پس از انتخاب نام دامنه و ثبت آن از طریق یک رجیسترار معتبر، دامنه وارد اولین و سادهترین مرحله چرخه حیات خود میشود.
در این مرحله، دامنه کاملاً در اختیار شماست و میتوانید آن را به هاست متصل کنید، ایمیل بسازید یا برای راهاندازی سایت استفاده کنید.
نکات مهم در مرحله ثبت :
- مدت ثبت معمولاً بین ۱ تا ۱۰ سال است.
- اطلاعات مالک دامنه در دیتابیس Whois ثبت میشود.
- دامنه پس از مدت نسبتا کوتاهی فعال و قابل استفاده است.
وضعیت Active (دامنه فعال) چیست؟
وضعیت Active به این معناست که دامنه :
- منقضی نشده
- به درستی تمدید گردیده
- و بدون محدودیت قابل استفاده است.
در این حالت، هیچ خطری دامنه را تهدید نمیکند و همه سرویسهای مرتبط (وبسایت، ایمیل، DNS) بهدرستی فعالیت دارند.
این بهترین و پایدارترین وضعیت دامنه در چرخه حیات آن محسوب میشود.
انقضای دامنه و ورود به دوره تمدید
اگر دامنه در موعد مقرر تمدید نشود، وارد مرحله ای به نام دوره مهلت تمدید (grace period) میشود. در این بازه، مالک هنوز شانس جلوگیری از انقضا را دارد همچنین در این مدت دامنه معمولاً دچار محدودیت و یا غیرفعال میشود، اما حذف نشده است.
ویژگیهای Grace Period
- معمولاً بین ۰ تا ۴۵ روز (بسته به پسوند دامنه)
- امکان تمدید بدون جریمه یا با جریمه جزئی
- وبسایت و ایمیل ممکن است از دسترس خارج شوند
این مرحله یکی از مهمترین بخشهای چرخه حیات دامنه است، چون هنوز امکان نجات دامنه وجود دارد.
دوره (Redemption) آخرین فرصت برای بازیابی دامنه
اگر دامنه در بازه زمانی Grace Period تمدید نشود، وارد مرحله Redemption میشود.در این وضعیت، دامنه عملاً از دسترس مالک خارج گردیده، اما هنوز بهطور کامل حذف نشده است.
در این مرحله :
- دامنه غیرقابل استفاده است
- فقط مالک قبلی میتواند آن را بازیابی کند.
- هزینه بازیابی معمولاً بالاتر از تمدید عادی است.
Redemption آخرین هشدار جدی برای از دست ندادن دامنه میباشد.
وضعیت Pending Delete؛ دامنه در آستانه حذف
پس از پایان نقطه Redemption، دامنه وارد وضعیت Pending Delete میشود. در این مرحله دیگر هیچ راهی برای تمدید یا بازیابی دامنه وجود ندارد.
مشخصات Pending Delete
- معمولاً ۵ روز طول میکشد
- دامنه کاملاً قفل است
- پس از پایان این دوره، دامنه حذف میشود.
این وضعیت بهمعنای پایان مالکیت قبلی دامنه است.
جمعبندی
چرخه حیات دامنه مسیر مشخصی است که هر دامنه از زمان ثبت تا حذف نهایی طی میکند.
دانستن اینکه دامنه در چه وضعیتی قرار دارد و هر مرحله چه پیامدی دارد، باعث میشود تصمیمهای دقیقتری بگیرید و از مشکلات رایج مثل از دست دادن دامنه جلوگیری کنید.
اگر مدیریت دامنه را جدی میگیرید، شناخت این چرخه یکی از پایهایترین مهارتهاست.
