بهبود سرعت و پایداری وب‌ سایت‌ها در شرایط اختلال اینترنت بین‌الملل

در روزهای اخیر، تجربه اختلالات گسترده یا قطعی کامل اینترنت بین‌الملل یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مدیران وب‌ سایت‌ها و کسب‌ و کارهای آنلاین در ایران بوده است. این شرایط، عملکرد وب‌ سایت‌هایی که زیرساخت آن‌ها وابستگی زیادی به سرورهای خارجی دارد را به‌ شدت تحت تأثیر قرار داده است.

بدون شک شما هم متوجه شده اید که شاخص‌های کلیدی عملکرد سایتتان افت کرده و زمان لود شدن صفحات به‌ شکل محسوسی افزایش یافته است.این مقاله، یک راهنمای عملی و فنی برای شماست تا بتوانید در شرایط بحرانی، با بهینه‌سازی زیرساخت، سرعت و دسترسی سایت خود را به حداکثر برسانید.

چرا در زمان قطعی اینترنت بین‌الملل سایت‌ها کند می‌شوند؟

برای یافتن هر راه‌ حلی، ابتدا باید دلیل اصلی مشکل را درک کنیم. اکثر وب‌ سایت‌ها برای ارائه بهترین تجربه، از منابع میزبانی خارجی یا سرویس‌های جهانی استفاده می‌کنند که در همین جهت، اختلال اینترنت وابستگی‌ها را نمایان می‌سازد.

متکی بودن به سرورهای میزبانی خارجی

اگر وب‌ سایت شما بر روی سرورهای خارج از ایران میزبانی می‌شود، هر درخواست از سوی کاربر برای دریافت یک فایل (مانند یک تصویر یا یک خط کد جاوا اسکریپت) باید مسیری طولانی تا خارج از کشور را طی کند.

• (Largest Contentful Paint) یا LCP نامطلوب : بزرگ‌ترین محتوای صفحه شما (که معمولاً یک تصویر یا بلوک متنی است) زمانی لود می‌شود که ارتباط با سرور خارجی برقرار باشد. قطعی، لود این بخش حیاتی را متوقف می‌نماید.

فراخوانی منابع از CDN ها و سرویس‌ های جهانی

این بخش یکی از بزرگترین عوامل کندی در زمان قطعی است. بسیاری از ما به طور ناخودآگاه از این منابع استفاده می‌کنیم :

• فونت‌ های گوگل : فراخوانی فونت‌ ها مستقیماً از سرور های گوگل
• کتابخانه‌های جاوا اسکریپت (JS) و CSS خارجی : مانند jQuery، Bootstrap یا کتابخانه‌های اختصاصی که از سرویس‌ هایی مانند jsDelivr یا Unpkg لود می‌شوند.
• سرویس‌های تحلیلی و امنیتی : مانند Google Analytics، Google Tag Manager، یا reCAPTCHA

تأثیر DNS بر دسترسی اولیه

در برخی موارد، اختلالات روتینگ روی مسیر DNS نیز تأثیر می‌گذارد. اگر سرور DNS شما خارجی باشد (مانند برخی تنظیمات Cloudflare یا سرورهای عمومی) کاربر حتی برای پیدا کردن آدرس IP سرور شما دچار تأخیر یا شکست در اتصال خواهد شد.

راهکار های عملی برای افزایش سرعت و پایداری سایت (گام‌به‌گام)

در این بخش برایتان راهکار هایی قرار داده ایم تا علاوه بر تأثیر مستقیم بر سرعت و پایداری سایت، امکان اجرای گام‌ به‌ گام آن‌ها برای مدیران وب‌ سایت و توسعه‌ دهندگان فراهم باشد.

گام اول : انتقال زیرساخت به دیتا سنتر داخلی (راهکار بلندمدت)

اگر بازار هدف اصلی شما کاربران ایرانی هستند، هاست داخلی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت مهم برای شما است.

1. انتخاب ارائه‌دهنده معتبر : با توجه به عملکرد وبسایت خود، ابتدا ارائه‌دهندگان خدمات هاستینگ و دیتا سنتر های داخلی را بررسی کنید. شرکت هاستد نیز در این جهت همواره در تلاش است تا زیرساختی پایدار و متناسب با شرایط شما کاربران عزیز، فراهم نماید.
2. پشتیبان‌گیری کامل : از تمام دیتابیس، فایل‌ها و تنظیمات فعلی خود یک نسخه پشتیبان کامل تهیه کنید.
3. انتقال : فرآیند انتقال سایت به سرور داخلی را طبق مستندات ارائه‌ دهنده جدید انجام دهید. این مرحله نیازمند دقت در تنظیمات وب‌سرور (Nginx) است.

گام دوم : بهینه‌سازی منابع خارجی (راهکار کوتاه‌مدت و ضروری)

اگر این امکان برای شما فراهم نیست که هاست خود را جا به‌ جا کنید، باید وابستگی به منابع خارجی را کاهش دهید.

جایگزینی فونت‌ها و کتابخانه‌ها

این مرحله مستقیماً بر زمان TTFB (Time to First Byte) و LCP تأثیر می‌گذارد.

• دانلود فونت‌ها : تمام فونت‌هایی که از Google Fonts فراخوانی می‌شوند را دانلود کنید.
• آپلود در هاست : فونت‌های دانلود شده (با فرمت‌های TTF/WOFF/WOFF2) را در مسیر مشخصی /public_html/fonts/ از هاست خود آپلود کنید.
• اصلاح CSS : در فایل اصلی CSS خود، لینک خارجی را با کد @font-face جایگزین کنید که به مسیر داخلی آپلود شده اشاره کند.
• خط کد زیر معمولاً بالای فایل استایل سایت (style.css یا custom.css) قرار دارد و باعث لود فونت از سرور گوگل می‌شود

@import url('https://fonts.googleapis.com/css2?family=Vazirmatn:wght@400;
700&display=swap');

• کد قبلی را حذف و یا کامنت گذاری کرده، سپس کد زیر را برای فونت محلی دقیقا در همان فایل CSS جایگذاری کنید.

@font-face {
    font-family: 'Vazirmatn-Local';
    src: url('/fonts/vazirmatn-regular.woff2') format('woff2'),
    url('/fonts/vazirmatn-regular.woff') format('woff');
    font-weight: 400;
    font-style: normal;
}
body {
    font-family: 'Vazirmatn-Local', sans-serif;
}

• اگر سایت شما وردپرسی است، بهترین مکان برای اضافه کردن کد، فایل style.css قالب فعال است.اما اگر سایت شما معمولی و یا طراحی شده با HTML است، در همان فایل CSS اصلی (مثلاً main.css یا style.css) قرار بدهید.

بهینه‌سازی اسکریپت‌های تحلیلی و تبلیغاتی

اسکریپت‌های خارجی می‌توانند کل صفحه را مسدود کنند تا اجرا شوند.

• استفاده از ویژگی های defer و async : مطمئن شوید که تمام تگ‌های script که از دامنه خارجی لود می‌شوند، دارای defer یا async باشند. defer برای اکثر اسکریپت‌های تحلیلی بسیار مناسب‌تر است.
• Local Mirror برای ابزارها : همچنین اگر از ابزارهای تحلیلی خارجی استفاده می‌کنید، بررسی کنید که آیا امکان Mirror کردن آن اسکریپت بر روی سرور داخلی وجود دارد یا خیر.

گام سوم : استفاده هوشمندانه از CDN داخلی و کشینگ

1. در شرایطی که CDN خارجی کار نمی‌کند، CDN داخلی یک ناجی واقعی به شمار می‌رود. سرویس‌های CDN ایرانی فایل‌های استاتیک شما مانند (تصاویر، CSS، JS) را بر روی سرورهای داخلی در سراسر کشور کَش می‌کنند. این کار باعث می‌شود حتی در صورت اختلالات بین‌المللی، کاربران سایت شما را با سرعت بسیار بالایی مشاهده کنند.
2. تنظیم صحیح سربرگ‌ های کش : مطمئن شوید که سرور شما برای فایل‌های استاتیک، سربرگ‌ های Cache-Control و Expires را با مدت زمان طولانی (مثلاً یک سال) تنظیم کرده باشد. این کار باعث می‌شود مرورگر کاربر، فایل‌ها را برای مدت طولانی‌تری در سیستم خود ذخیره کند و درخواست‌های مکرر به سرور خارجی ارسال نشود.

گام چهارم : کاهش حجم کلی و رندر اولیه

این نکات فنی کمک می‌کنند تا حتی اگر بخشی از سایت کند باشد، کاربر احساس نکند صفحه کلاً بالا نیامده است.

فشرده‌سازی تصاویر : تمام تصاویر را به فرمت‌های مدرن (WebP) تبدیل کرده و در صورت امکان از ابزارهای فشرده‌سازی بدون افت کیفیت استفاده کنید.
Lazy Loading : مطمئن شوید تصاویری که در بخش‌ های پایین صفحه قرار دارند، با استفاده از ویژگی loading=lazy بارگذاری شوند تا منابع ضروری در ابتدا، زودتر لود شوند.
Critical CSS : کدهای CSS مورد نیاز برای نمایش اولین رندر صفحه را استخراج کرده و به صورت Inline در تگ head قرار دهید. این کار تضمین می‌کند که کاربر قبل از لود شدن کل فایل CSS خارجی، محتوای اصلی را ببیند و حس کند که سرعت سایت خوب است.

نتیجه‌گیری : پایداری اولویت اصلی است

همانطور که دیدید، پایداری و سرعت سایت در ایران دیگر صرفاً یک فاکتور سئو نیست؛ بلکه یک نیاز ضروری برای حفظ ارتباط با مخاطب است. تمرکز بر Self-Hosting منابع و استفاده از CDN داخلی در شرایط فعلی، از حیاتی ترین اقداماتی هستند که یک مدیر وب می‌تواند انجام دهد.

با اجرای صحیح مراحل ذکر شده، وب‌ سایت شما نه تنها در برابر اختلالات ناگهانی مقاوم خواهد بود، بلکه تجربه کاربری و سرویس دهی بهتری هم خواهید داشت.